Xã Mù Cả là 1 trong những xã có diện tích đất Rừng rất lớn với diện tích 30.449,48 ha chiếm 86,16% tổng diện tích tự nhiên (trong đó: Đất rừng đặc dụng 25.597,22ha). Hơn nữa, hiện nay xã ta đang được UBND tỉnh xây dựng đề án trình Chính phủ phê duyệt là Khu bảo tồn thiên nhiên Quốc gia, sau khi được Chính phủ phê duyệt thì Nhân dân chúng ta được hưởng rất nhiều lợi ích từ Rừng. Ngoài ra, chúng ta đều biết Rừng là nguồn tài nguyên quý giá của đất nước, là cơ sở để phát triển kinh tế, xã hội. Rừng cung cấp nguồn lâm sản giá trị, các loại dược liệu quý giá, là nơi trú ngụ của nhiều loài chim muông và các loài động vật quý hiếm. Rừng vô cùng quan trọng trong việc phát triển môi trường sinh thái bền vững: thực hiện quá trình điều hoà khí hậu, đảm bảo chuyển hóa oxy và các nguyên tố cơ bản của trái đất, ngăn chặn xói mòn, duy trì tính ổn định và độ màu mỡ của đất, hạn chế lũ lụt, giảm thiểu thiên tai, hạn hán, bảo tồn nguồn nước, giảm ô nhiễm không khí… và trách nhiệm quản lý, bảo vệ, phát triển tài nguyên rừng là một trong những nhiệm vụ trọng tâm để phát triển kinh tế, xã hội, trong đó đặc biệt là công tác phòng cháy, chữa cháy rừng.
Tuy nhiên, trong thời gia vưa qua trên địa bàn xã ta đã sảy ra nhiều vụ cháy thảm thực vật có nguy cơ lan sang cháy Rừng rất cao. Nguyên nhân chủ yếu là do ý thức của người dân trong công tác PCCCR chưa cao, vẫn còn nhiều trường hợp đốt lửa, sử dụng lửa ở các khu rừng dễ cháy, thảm thực vật khô nỏ vào mùa hanh khô; đốt lửa, sử dụng lửa để săn bắt động vật rừng và đốt để lấy mật ong; Đốt nương, rẫy, đồng ruộng trái phép ở trong rừng, ven rừng.
Việc cháy rừng đã gây ảnh hưởng rất lớn đến đời sống, kinh tế của Nhân dân (việc chi trả tiền dịch vụ môi trường rừng hàng năm) và ảnh hưởng đến cả hệ thống chính trị của xã nhà.
Hơn thế nữa, những hành vi vi phạm dẫn đến cháy rừng tùy theo mức độ sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính hoặc nặng hơn nữa là truy tố trách nhiệm hình sự.
Ngay từ đầu mùa khô, UBND xã, BCH PCCCR và các cơ quan, ban ngành của xã đã thực hiện rất nhiều buổi tuyên truyên, hướng dẫn cho Nhân dân trong công tác PCCCR và yêu cầu bà con phải đăng ký thời gian, địa điểm đốt nương. Tuy nhiên chung ta chưa nghiêm túc triển khai thực hiện, dẫn đến tình trạng cháy rừng sảy ra. Cấp ủy, chính quyền địa phương và các cơ quan đơn vị trên địa bàn xã tiếp tục tuyên truyền, hướng dẫn cho bà con trong công tác PCCCR. Sau ngày hôm nay, nếu vẫn còn sảy ra những hành vi vi phạm công tác PCCCR, UBND xã sẽ cương quyết xử lý theo quy định. Cụ thể:
1. Hành vi vi phạm liên quan đến công tác PCCCR bị ngiêm cấm được quy định tại khoản 2 và khoản 5 điều 9 Luật Lâm nghiệp 2017 “2. Đưa chất thải, hóa chất độc, chất nổ, chất cháy, chất dễ cháy, công cụ, phương tiện vào rừng trái quy định của pháp luật; chăn, dắt, thả gia súc, vật nuôi vào phân khu bảo vệ nghiêm ngặt của rừng đặc dụng, rừng mới trồng và 5. Vi phạm quy định về phòng cháy và chữa cháy rừng; phòng, trừ sinh vật gây hại rừng; quản lý các loài ngoại lai xâm hại; dịch vụ môi trường rừng.”
2. Nếu hành vi vi phạm dẫn đến cháy rừng thì sẽ bị sử lý như sau:
- Xử lý về hành chính
Quy định tại khoản 5 điều 16 Nghị định 35/2019/NĐ-CP, ngày 25/4/2019
“5. Phạt tiền từ 1.500.000 đồng đến 3.000.000 đồng đối với một trong các hành vi vi phạm sau:
b) Đốt lửa, sử dụng lửa để săn bắt động vật rừng, lấy mật ong, lấy phế liệu chiến tranh;
và Quy định tại điều 17 Nghị định 35/2019/NĐ-CP, ngày 25/4/2019
“Điều 17. Vi phạm các quy định của pháp luật về phòng cháy và chữa cháy rừng gây cháy rừng
Hành vi vi phạm các quy định của pháp luật về phòng cháy và chữa cháy rừng gây cháy rừng, bị xử phạt như sau:
1. Phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 2.000.000 đồng đối với một trong các trường hợp sau:
b) Rừng sản xuất có diện tích dưới 400 m2;
c) Rừng phòng hộ có diện tích dưới 200 m2;
d) Rừng đặc dụng có diện tích dưới 50 m2;
2. Phạt tiền từ 2.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng đối với một trong các trường hợp sau:
b) Rừng sản xuất có diện tích từ 400 m2 đến dưới 600 m2;
c) Rừng phòng hộ có diện tích từ 200 m2 đến dưới 400 m2;
d) Rừng đặc dụng có diện tích từ 50 m2 đến dưới 100 m2;
3. Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với một trong các trường hợp sau:
b) Rừng sản xuất có diện tích từ 600 m2 đến dưới 800 m2;
c) Rừng phòng hộ có diện tích từ 400 m2 đến dưới 600 m2;
d) Rừng đặc dụng có diện tích từ 100 m2 đến dưới 200 m2;
4. Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 25.000.000 đồng đối với một trong các trường hợp sau:
b) Rừng sản xuất có diện tích từ 800 m2 đến dưới 1.000 m2;
c) Rừng phòng hộ có diện tích từ 600 m2 đến dưới 800 m2;
d) Rừng đặc dụng có diện tích từ 200 m2 đến dưới 300 m2;
5. Phạt tiền từ 25.000.000 đồng đến 40.000.000 đồng đối với một trong các trường hợp sau:
b) Rừng sản xuất có diện tích từ 1.000 m2 đến dưới 1.500 m2;
c) Rừng phòng hộ có diện tích từ 800 m2 đến dưới 1.000 m2;
d) Rừng đặc dụng có diện tích từ 300 m2 đến dưới 500 m2;
6. Phạt tiền từ 40.000.000 đồng đến 60.000.000 đồng đối với một trong các trường hợp sau:
b) Rừng sản xuất có diện tích từ 1.500 m2 đến dưới 2.500 m2;
c) Rừng phòng hộ có diện tích từ 1.000 m2 đến dưới 1.500 m2;
d) Rừng đặc dụng có diện tích từ 500 m2 đến dưới 700 m2;
7. Phạt tiền từ 60.000.000 đồng đến 80.000.000 đồng đối với một trong các trường hợp sau:
b) Rừng sản xuất có diện tích từ 2.500 m2 đến dưới 3.500 m2;
c) Rừng phòng hộ có diện tích từ 1.500 m2 đến dưới 2.500 m2;
d) Rừng đặc dụng có diện tích từ 700 m2 đến dưới 900 m2;
8. Phạt tiền từ 80.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng đối với một trong các trường hợp sau:
b) Rừng sản xuất có diện tích từ 3.500 m2 đến dưới 5.000 m2;
c) Rừng phòng hộ có diện tích từ 2.500 m2 đến dưới 3.000 m2;
d) Rừng đặc dụng có diện tích từ 900 m2 đến dưới 1.000 m2;
9. Biện pháp khắc phục hậu quả:
Buộc thực hiện các biện pháp khắc phục tình trạng ô nhiễm môi trường, lây lan dịch bệnh; buộc trồng lại rừng hoặc thanh toán chi phí trồng lại rừng đến khi thành rừng theo suất đầu tư được áp dụng ở địa phương tại thời điểm vi phạm hành chính đối với hành vi quy định tại khoản 1, khoản 2, khoản 3, khoản 4, khoản 5, khoản 6, khoản 7 và khoản 8 Điều này.
10. Hành vi cố ý gây cháy rừng, đốt rừng với bất kỳ mục đích gì thì xử phạt theo quy định tại Điều 20 của Nghị định này.”
Và điều 20 Nghị định 35/2019/NĐ-CP, ngày 25/4/2019
Hành vi chặt, đốt, phá cây rừng, đào, bới, san ủi, nổ mìn; đắp đập, ngăn dòng chảy tự nhiên, xả chất độc hoặc các hành vi khác gây thiệt hại đến rừng với bất kỳ mục đích gì (trừ hành vi quy định tại Điều 13 của Nghị định này) mà không được phép của cơ quan nhà nước có thẩm quyền, bị xử phạt như sau:
1. Phạt tiền từ 3.000.000 đồng đến 7.000.000 đồng đối với một trong các trường hợp sau:
b) Rừng sản xuất có diện tích dưới 500 m2;
c) Rừng phòng hộ có diện tích dưới 300 m2;
d) Rừng đặc dụng có diện tích dưới 100 m2;
2. Phạt tiền từ 7.000.000 đồng đến 15.000.000 đồng đối với một trong các trường hợp sau:
b) Rừng sản xuất có diện tích từ 500 m2 đến dưới 1.000 m2;
c) Rừng phòng hộ có diện tích từ 300 m2 đến dưới 600 m2;
d) Rừng đặc dụng có diện tích từ 100 m2 đến dưới 200 m2;
3. Phạt tiền từ 15.000.000 đồng đến 25.000.000 đồng đối với một trong các trường hợp sau:
b) Rừng sản xuất có diện tích từ 1.000 m2 đến dưới 1.500 m2;
c) Rừng phòng hộ có diện tích từ 600 m2 đến dưới 900 m2;
d) Rừng đặc dụng có diện tích từ 200 m2 đến dưới 300 m2;
4. Phạt tiền từ 25.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng đối với một trong các trường hợp sau:
b) Rừng sản xuất có diện tích từ 1.500 m2 đến dưới 2.000 m2;
c) Rừng phòng hộ có diện tích từ 900 m2 đến dưới 1.200 m2;
d) Rừng đặc dụng có diện tích từ trên 300 m2 đến dưới 400 m2;
5. Phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 75.000.000 đồng đối với một trong các trường hợp sau:
b) Rừng sản xuất có diện tích từ 2.000 m2 đến dưới 2.500 m2;
c) Rừng phòng hộ có diện tích từ 1.200 m2 đến dưới 1.500 m2;
d) Rừng đặc dụng có diện tích từ 400 m2 đến dưới 500 m2;
6. Phạt tiền từ 75.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng đối với một trong các trường hợp sau:
b) Rừng sản xuất có diện tích từ 2.500 m2 đến dưới 3.000 m2;
c) Rừng phòng hộ có diện tích từ 1.500 m2 đến dưới 1.800 m2;
d) Rừng đặc dụng có diện tích từ 500 m2 đến dưới 600 m2;
7. Phạt tiền từ 100.000.000 đồng đến 125.000.000 đồng đối với một trong các trường hợp sau:
b) Rừng sản xuất có diện tích từ 3.000 m2 đến dưới 3.500 m2;
c) Rừng phòng hộ có diện tích từ 1.800 m2 đến dưới 2.100 m2;
d) Rừng đặc dụng có diện tích từ 600 m2 đến dưới 700 m2.
8. Phạt tiền từ 125.000.000 đồng đến 150.000.000 đồng đối với một trong các trường hợp sau:
b) Rừng sản xuất có diện tích từ 3.500 m2 đến dưới 4.000 m2;
c) Rừng phòng hộ có diện tích từ 2.100 m2 đến dưới 2.400 m2;
d) Rừng đặc dụng có diện tích từ 700 m2 đến dưới 800 m2.
9. Phạt tiền từ 150.000.000 đồng đến 175.000.000 đồng đối với một trong các trường hợp sau:
b) Rừng sản xuất có diện tích từ 4.000 m2 đến dưới 4.500 m2;
c) Rừng phòng hộ có diện tích từ 2.400 m2 đến dưới 2.700 m2;
d) Rừng đặc dụng có diện tích từ 800 m2 đến dưới 900 m2.
10. Phạt tiền từ 175.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng đối với một trong các trường hợp sau:
b) Rừng sản xuất có diện tích từ 4.500 m2 đến dưới 5.000 m2;
c) Rừng phòng hộ có diện tích từ 2.700 m2 đến dưới 3.000 m2;
d) Rừng đặc dụng có diện tích từ 900 m2 đến dưới 1.000 m2.
13. Hình thức xử phạt bổ sung:
Tịch thu tang vật, công cụ, phương tiện vi phạm đối với hành vi quy định tại khoản 1, khoản 2, khoản 3, khoản 4, khoản 5, khoản 6, khoản 7, khoản 8, khoản 9 và khoản 10 Điều này.
14. Biện pháp khắc phục hậu quả:
Buộc khôi phục lại tình trạng ban đầu; buộc thực hiện biện pháp khắc phục tình trạng ô nhiễm môi trường, lây lan dịch bệnh; buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp có được do thực hiện vi phạm hành chính hoặc buộc nộp lại số tiền bằng trị giá tang vật, phương tiện vi phạm hành chính đã bị tiêu thụ, tẩu tán, tiêu hủy trái quy định của pháp luật; buộc trồng lại rừng hoặc thanh toán chi phí trồng lại rừng đến khi thành rừng theo suất đầu tư được áp dụng ở địa phương tại thời điểm vi phạm hành chính đối với hành vi quy định tại khoản 1, khoản 2, khoản 3, khoản 4, khoản 5, khoản 6, khoản 7, khoản 8, khoản 9 và khoản 10 Điều này.
- Hoặc xử lý về hình sự
Quy định tại điều 243 Bộ Luật hình sự năm 2015 được sửa đổi, bổ sung tại khoản 63 điều 1 Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Hình sự 2017 và sửa đổi, bổ sung tại điểm a khoản 15 điều 1 Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Hình sự 2025.
1. Người nào đốt, phá rừng trái phép hoặc có hành vi khác hủy hoại rừng thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tiền từ 100.000.000 đồng đến 1.000.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 01 năm đến 05 năm:
a) Cây trồng chưa thành rừng hoặc rừng khoanh nuôi tái sinh thuộc rừng chưa có trữ lượng có diện tích từ 30.000 mét vuông (m2) đến dưới 50.000 mét vuông (m2);
b) Rừng sản xuất có diện tích từ 5.000 mét vuông (m2) đến dưới 10.000 mét vuông (m2);
c) Rừng phòng hộ có diện tích từ 3.000 mét vuông (m2) đến dưới 7.000 mét vuông (m2);
d) Rừng đặc dụng có diện tích từ 1.000 mét vuông (m2) đến dưới 3.000 mét vuông (m2);
đ) Gây thiệt hại về lâm sản trị giá từ 50.000.000 đồng đến dưới 100.000.000 đồng trong trường hợp rừng bị thiệt hại không tính được bằng diện tích;
e) Thực vật thuộc Danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ hoặc Danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm Nhóm IA trị giá từ 20.000.000 đồng đến dưới 60.000.000 đồng; thực vật thuộc Danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm Nhóm IIA trị giá từ 40.000.000 đồng đến dưới 100.000.000 đồng;
g) Diện tích rừng hoặc trị giá lâm sản dưới mức quy định tại một trong các điểm a, b, c, d, đ và e khoản này nhưng đã bị xử phạt vi phạm hành chính về một trong các hành vi quy định tại Điều này hoặc đã bị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm.”.
2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 03 năm đến 07 năm:
a) Có tổ chức;
b) Lợi dụng chức vụ, quyền hạn hoặc lợi dụng danh nghĩa cơ quan, tổ chức;
c) Tái phạm nguy hiểm;
d) Cây trồng chưa thành rừng hoặc rừng khoanh nuôi tái sinh thuộc rừng chưa có trữ lượng có diện tích từ 50.000 mét vuông (m2) đến dưới 100.000 mét vuông (m2);
đ) Rừng sản xuất có diện tích từ 10.000 mét vuông (m2) đến dưới 50.000 mét vuông (m2);
e) Rừng phòng hộ có diện tích từ 7.000 mét vuông (m2) đến dưới 10.000 mét vuông (m2);
g) Rừng đặc dụng có diện tích từ 3.000 mét vuông (m2) đến dưới 5.000 mét vuông (m2);
h) Gây thiệt hại về lâm sản trị giá từ 100.000.000 đồng đến dưới 200.000.000 đồng trong trường hợp rừng bị thiệt hại không tính được bằng diện tích;
i) Thực vật thuộc Danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ hoặc Danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm Nhóm IA trị giá từ 60.000.000 đồng đến dưới 100.000.000 đồng; thực vật thuộc Danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm Nhóm IIA trị giá từ 100.000.000 đồng đến dưới 200.000.000 đồng.
3. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 07 năm đến 15 năm:
a) Cây trồng chưa thành rừng hoặc rừng khoanh nuôi tái sinh thuộc rừng chưa có trữ lượng có diện tích 100.000 mét vuông (m2) trở lên;
b) Rừng sản xuất có diện tích 50.000 mét vuông (m2) trở lên;
c) Rừng phòng hộ có diện tích 10.000 mét vuông (m2) trở lên;
d) Rừng đặc dụng có diện tích 5.000 mét vuông (m2) trở lên;
đ) Gây thiệt hại về lâm sản trị giá 200.000.000 đồng trở lên trong trường hợp rừng bị thiệt hại không tính được bằng diện tích;
e) Thực vật thuộc Danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ hoặc Danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm Nhóm IA trị giá 100.000.000 đồng trở lên; thực vật thuộc Danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm Nhóm IIA trị giá 200.000.000 đồng trở lên.”;
Hiện nay các quy định của pháp luật về xử lý vi phạm về các hành vi vi phạm gây tổn hại đến rừng rất là nặng, thậm chí là truy tố hình sự vì vậy cấp ủy, chính quyền địa phương mong muốn Nhân dân xã nhà chung tay bảo vệ rừng, trong đó đặc biệt là công tác PCCCR và mong muốn bà con nhận thức rõ những quy định của pháp luật tránh những hành vi vi phạm sảy ra.
